Journalistiek Culturele projecten Communicatie
Blog - 1 mei. 2015

De traagheid der dingen

Greylight Projects is een project- en tentoonstellingsruimte in Brussel en in Hoensbroek die door kunstenaars wordt gerund. In Brussel is momenteel een tentoonstelling te zien van Paul Geelen. Over de zoektocht van de kunstenaar en het escapisme van de mens.

Paul Geelen (Weert, 1983) is een verzamelaar van ogenschijnlijk onbeduidende dingen. In zijn werk stuit je op ondefinieerbare stukjes klei met zand, in elkaar gevlochten tie-wraps, een witte retro tinten-killer, kristallen op de vloer, balletjes silicagel die achteloos in een ruimte lijken te zijn uitgestort en koperplaten met grillige patronen. Een verzameling trivia die meer met elkaar samenhangt en een diepere boodschap heeft dan je zou vermoeden. Op het eerste maar ook op het tweede gezicht: enige inspanning van de kijker is vereist. Want in Geelens universum is het als met de planeet Saturnus die draait om de zon: traag, betekenisvol en moeilijk te doorgronden.

Geelen ontdekt per toeval en laat vervolgens niet meer los. Hij verzamelt en onderzoekt, soms op het obsessieve af. Hij is gefascineerd door de natuur en de evolutie der dingen maar ook hoe we diezelfde natuur, en dus onszelf, daarin een handje kunnen helpen. Het begon met zijn moestuin die hij wilde beschermen tegen slakken. Slakken houden niet van koper, hoorde hij. Het leidde tot een experiment met koperplaten waar de gulzige groente-eters in hun zoektocht weg van het materiaal sporen achterlaten door een chemische reactie. De sporen leverden prachtige ‘etsen’ op.

Hij speelt met wat zou kunnen zijn. Niet om uit te dagen, wel om dingen in vraag te stellen. De kruip-door-sluip-door ruimte van Greylight Projects lijkt ervoor gemaakt. Alles in de tentoonstelling is gericht op openbaren en verhullen, op onder ogen zien en ontkennen, op maken en vernietigen. Het koperspiraaltje dat op sacrale wijze wordt tentoongesteld is het ultieme voorbeeld. Zoals de inktwisser een handtekening onder een contract teniet kan doen, kan de mens zijn eigen creatie ongedaan maken. “Het is eigen aan de mens om dingen recht te praten die krom zijn, excuses te zoeken voor zijn eigen gedrag en dingen die je niet graag hebt, te verhullen of zelfs ongedaan te maken.” De kunstenaar die de wereld een spiegel voorhoudt. O, cliché, waar hebben we dat meer gezien? Maar de manier waarop Geelen ons escapisme verbeeldt, is allesbehalve een platitude.

Survival Blur is in de eerste plaats een afspiegeling van Geelen’s eigen gedrag: de zoektocht naar het kunstenaarschap – Geelen begon na de mavo als huisschilder – en de worsteling om uiting te geven aan zijn artistieke ideeën. De factor tijd is een constante in zijn werk. Om te beginnen in het traject dat hij zelf heeft afgelegd als kunstenaar: vanuit zijn opleiding als huisschilder kwam hij in aanraking met het metier van restauratie en conservering, daarna volgde hij de St. Lucas middelbare school in Boxtel waar hij zich toelegde op grafisch ontwerp, vervolgens doorliep hij de academie in Breda en na een korte omzwerving als postbode en docent belandde hij bij De Ateliers in Amsterdam. Dan de tijd dat de ‘proefjes’, zoals hij zijn vondsten liefkozend noemt, jaren in zijn atelier wachten op het moment dat ze een plek krijgen in zijn werk. De tijd die de klei bewerkt en die zorgt dat de kristallen gedurende de tentoonstelling andere vormen aannemen. En andersom: het slijm dat slakken produceren is een beproefd recept in de cosmetica tegen rimpels waardoor we als Cleopatra in een bak met melk de tijd proberen tegen te gaan.

Net als de kunstenaar moeten we als kijker bij Survival Blur volharden. De tentoonstellingsteksten geven weinig houvast, de kunstenaar is al weer verder op zijn ontdekkingstocht. Maar wie de tijd neemt voor wat zelfstudie en doorzet, wordt beloond.

www.greylightprojects.org
www.paulgeelen.com

Survival Blur – Paul Geelen
Greylight Projects Brussel, t/m 16 mei 2015